Αρχική  |  ο Δήμος  |  Επικοινωνία

Κάστρα και μνημεία των Κυθήρων

Σύντομη αναφορά στα σημαντικότερα κάστρα και μνημεία των Κυθήρων

Κάστρο Χώρας Κυθήρων
Θεμελιώθηκε πάνω σε ένα φυσικό οχυρό κατά τον 13ο αιώνα, την περίοδο της κυριαρχίας των Βενετών. Χτίστηκε σε διάφορες φάσεις της ιστορίας του νησιού. Το μεγαλύτερο και κυριότερο τμήμα με την πρόσοψη χτίστηκε το 1503 από τους Βενετούς, οι οποίοι το επισκεύασαν και το ανασυγκρότησαν διότι έδιναν ιδιαίτερη σημασία στη στρατηγική θέση του. Δεδομένου οτι δεσπόζει ανάμεσα σε 3 πελάγη (Ιόνιο, Κρητικό και Αιγαίο) ήταν ανέκαθεν "το μάτι της Κρήτης", διότι η φρουρά μπορούσε να παρακολουθεί τις κινήσεις των καραβιών.
Η είσοδος του φρουρίου ήταν από τη σήραγγα (φόσσα). Στο μπροστινό τοίχο ήταν το λιοντάρι του Αγίου Μάρκου, το έμβλημα των Βενετών, το οποίο καταστράφηκε από τους Γάλλους το 1797 μαζί με τη Βίβλο των Ευγενών (libro d ‘oro) και τα οικόσημα. Μετά την είσοδο του φρουρίου αριστερά είναι οι φυλακές. Δεξιά προς την νοτιοδυτική ντάπια είναι η πελώρια στέρνα της Βενετικής περιόδου με θόλους και τόξα. Καθώς ανεβαίνουμε αριστερά είχε διώροφα σπίτια που κάποτε κατοικούνταν. Πριν 200 χρόνια το κάστρο ή "Φορτέτσα" είχε περίπου 200 κατοίκους. Ο τελευταίος κάτοικος του κάστρου έφυγε στην Κατοχή, οπότε οι κατακτητές επιτάξανε όσα κτίρια τους χρειάζονταν και εγκαταστάθηκαν. Δεξιά καθώς ανεβαίνουμε ένα κτίριο με τοίχους πάχους ενός μέτρου ήταν μπαρουταποθήκη και δίπλα ακριβώς είναι ο ναός του Παντοκράτρα με όμορφες τοιχογραφίες. Το κτίριο που σήμερα στεγάζει το Ιστορικό αρχείο Κυθήρων ήταν το διοικητήριο, η έδρα του Βενετού προνοητή και αργότερα του Άγγλου τοποτηρητή.
Στην πλατεία του διοικητηρίου είναι μια μεγάλη εκκλησία του 16ου αιώνα που αρχικά ήταν καθολική "η Παναγιά των Λατίνων". Αργότερα το 1806 εγκαινιάσθηκε σαν ορθόδοξη επ' ονόματι της Μυρτιδιωτίσσης. Δίπλα είναι η "Παναγία ορφανή" της οικογένειας Καλλονά, η οποία εκκλησία είχε την εικόνα και τα κειμήλια της μονής Αγκαράθου του Ηρακλείου για 300 χρόνια, αφότου η Κρήτη έπεσε στα χέρια Τούρκων. Στην εκκλησία της Μυρτιδιωτίσσης φυλασσόταν η εικόνα της σε περιόδους έξαρσης των πειρατικών επιδρομών. Από το 1842 η εικόνα επέστρεψε στο προσκύνημα των Μυρτιδίων και στο κάστρο έμεινε ένα αντίγραφο του 1844. Έξω από το φρούριο υπάρχει και δεύτερος καστρότοιχος προς Βορρά που περικλείει το Κλειστό Βούργο με πολλές εκκλησίες και σπίτια. Το κάστρο έχει πολλά κανόνια από την περίοδο των Βενετών, των Ρωσοτούρκων και των Άγγλων.
 

Κάστρο Κάτω Χώρας Μυλοποτάμου

επάνω

Ένα ακόμη απομεινάρι της Ενετοκρατίας στο νησί αποτελεί το κάστρο του Μυλοποτάμου, χτισμένο σε στρατηγικό (όπως είναι λογικό) σημείο στις πλαγιές του χωριού με το οποίο οι Βενετοί έλεγχαν τα δυτικά παράλια του νησιού και κατ ' επέκταση την πλευρά της θάλασσας προς το Ιόνιο πέλαγος. Στη πύλη του φρουρίου η χρονολογία 1565 μας ενημερώνει για την οικοδόμησή του, ενώ εσωτερικά δημιουργήθηκε οικισμός από σπίτια τα οποία κατοικούνταν μέχρι τη δεκαετία του '50. Το κάστρο περικλείει μια μεσαιωνική νεκρόπολη. Στη μοναδική επιβλητική πύλη του φρουρίου υπάρχει το φτερωτό λιοντάρι, έμβλημα του Αγίου Μάρκου και της πανίσχυρης τότε Βενετίας. Όπως και τα υπόλοιπα φρούρια έτσι και του Μυλοποτάμου περικλείει εκκλησίες, 9 στον αριθμό, που ανήκουν στο 16ο - 17ο αιώνα γεμάτες τοιχογραφίες εξαιρετικής τέχνης. Οι αξιοθαύμαστες για την αρχιτεκτονική τους εκκλησίες αναφορικά είναι οι εξής :  Παναγία Μεσοσπορίτισσα, Προφήτης Ηλίας, Άγιος Αθανάσιος, Άγιος Ιωάννης Θεολόγος, Άγιοι Ανάργυροι, Άγιος Νικόλαος, Άγιοι Πάντες, Άγιος Ιωάννης Πρόδρομος, Άγιος Δημήτριος.

 

Καστέλλο Αυλαίμωνα

επάνω

Το 3ο Βενετσιάνικο οχυρό που χτίστηκε στα Κύθηρα είναι το μικρό καστέλο του Αυλαίμονα στην είσοδο του λιμανιού. Αυτό το οχυρό χτίστηκε στα ανατολικά του νησιού για να ελέγχει την πλευρά του νησιού προς το Αιγαίο πέλαγος ενώ τα άλλα δυο ελέγχουν το Ιόνιο και το Κρητικό. Ο Αυλαίμονας, το Καψάλι και η Αγία Πελαγία ήταν κατά την εποχή εκείνη τα σπουδαιότερα λιμάνια των Κυθήρων. Στην ακμή του, το ερειπωμένο σήμερα Καστέλο, είχε πολεμίστρες, παρατηρητήρια και κανόνια. Κοντά στο Καστέλο, στη θάλασσα του Αυλαίμωνα ναυάγησε κατά το Σεπτέμβριο του 1802 το πλοίο ΜΕΝΤΩΡ με το οποίο ο λόρδος Έλγιν μετέφερε τα μάρμαρα του Παρθενώνα. Έτσι για ένα διάστημα τα μάρμαρα βρέθηκαν στο βυθό της θάλασσας των Κυθήρων μέχρι που ήρθε καράβι με δύτες από τη Μάλτα και τα ανέλκυσαν. Το καστέλο έχει ένα εσωτερικό διάδρομο με 14 τόξα. Στις αναστηλωτικές εργασίες που πραγματοποιήθηκαν πριν από μερικά χρόνια, στερεώθηκαν και συναρμολογήθηκαν τα 11 από αυτά.

 

Καστροπολιτεία Παλαιόχωρας

επάνω

Η κατεστραμμένη βυζαντινή καστροπολιτεία που κάποτε ήταν πρωτεύουσα του νησιού. Χτίστηκε από Μονεμβασίτες το 12ο αιώνα και ονομάστηκε πόλη του αγίου Δημήτριου. Είναι ένα φυσικό οχυρό με ένα βαθύ φαράγγι γύρω με τεφροκόκκινους βράχους. Μέσα σ’ αυτό το βυζαντινό κάστρο χτίστηκαν πολλές εκκς οι οποίες σήμερα είναι ερειπωμένες με σωζόμενα τμήματα τοιχογραφιών. Η πολιτεία καταστράφηκε το 1537 από τον αρχιναύαρχο του τούρκικου στόλου Χαϊρεντίν Μπαρμπαρόσα τη "μαύρη φοβέρα" του αρχιπελάγους, ο οποίος κούρσεε ην πολιτεία, κατάσφαξε πολλούς κάτοικους, πυρπόλησε και ρήμαξε την άλλοτε ζωντανή πρωτεύουσα η οποία από τότε δεν ξανακατοικηθηκε ποτέ πια. Λίγο πριν από το κάστρο είναι χτισμένος ο ναός της αγίας Βαρβάρας εξαίρετο δείγμα μονεμβασιώτικης αρχιτεκτονικής με τις τελειότερες αναλογίες.